In dit blog: Waarom zorgen maken de meest geaccepteerde dagbesteding is én waarom het je armer maakt in je vertrouwen, je hoop en je daadkracht. Je ontdekt namelijk hoe we oude ervaringen projecteren op de toekomst, hoe je stopt met geloven in die aangeleerde patronen en hoe je vanuit het nu weer de regie pakt in je bedrijf.

Van kleins af aan krijgen we immers mee dat zorgen maken verstandig is. We leren dat het laat zien dat je om dingen geeft, dat je voorzichtig bent en dat je je verantwoordelijkheid neemt. Zodra je gaat ondernemen en de onzekerheid toeneemt, schiet die overtuiging echter helemaal op scherp. Je praat jezelf daardoor aan dat nachten wakker liggen en doemscenario’s afspelen er simpelweg bij hoort als je een serieus bedrijf leidt. Want je gelooft dat je dit wel moet doen.

Totdat je natuurlijk keihard tegen de lamp loopt.

Maar het punt is: je zorgen maken kost je uiteindelijk alleen maar energie, geld en tijd.

Zorgen maken: de duurste bezigheid die je niks oplevert

Zorgen maken als ondernemer heeft immers nog nooit gezorgd dat er één factuur betaald werd. Het heeft nog nooit naar een toestroom van klanten geleid, een product beter gemaakt of een crisis voorkomen. Toch is zorgen maken onder ondernemers de meest geaccepteerde dagbesteding.

Je kunt er nachten van wakker liggen, er al je energie in steken en er fysiek en mentaal op leeglopen. Maar onderaan de streep levert het nul op. Daardoor maakt het je alleen maar armer.

Het rennen van hot naar her en leven van crisis naar crisis mat je namelijk volledig af. Je bent keihard aan het werk zonder een meter vooruit te komen, totdat het simpelweg op is. De batterij is leeg, de helderheid weg en de muur staat voor je neus.

Het is als een fietsband waar steeds meer gaatjes in komen. Na het oppompen begin je weliswaar weer vol goede moed, maar voor je het weet sijpelt de lucht er razendsnel uit. En echt gedrag veranderen doe je niet, omdat je diep vanbinnen nog steeds gelooft dat dit geploeter er simpelweg bij hoort.

De fopspenen van ons brein: waarom de ondernemer zorgen blijft maken

In mijn werk zie ik het dagelijks: ondernemers verwarren piekeren continu met verantwoordelijkheid nemen. Er is ons van jongs af aan immers voorgedaan dat je zorgen maken belangrijk is en dat het laat zien dat je betrokken bent bij je zaak. Maar het zijn uiteindelijk ook maar gewoon gedachten. Het zijn verhaaltjes waar jij al je tijd, aandacht en energie aan geeft. En doordat die verhaaltjes alle ruimte opslokken, blijft er geen plek over voor gedachten die wél beweging creëren.

Of zoals Michael Neill het treffend zegt:

“Worry is a misuse of the imagination.”

Oftewel: je zet je eigen creativiteit in om verhalen te bedenken waar je vervolgens zelf van wakker ligt. Dat is bizar als je het zo bekijkt, alsof je jezelf halverwege de nacht wakker schudt om een horrorverhaal te vertellen.

Sommige ondernemers zeggen dan: “Ik heb geen tijd voor reflectie, want ik moet wel een bedrijf runnen.”

Dat is echter hetzelfde als zeggen dat je geen tijd hebt om te tanken omdat je zo druk bent met autorijden. Uiteindelijk sta je daardoor stil langs de snelweg met een lege tank.

Je als ondernemer zorgen maken geeft namelijk een vals gevoel van controle en hoop. Zolang je in je hoofd bezig bent met wat er mis kan gaan, hoef je immers het echte besluit in het hier en nu niet te nemen.

Slachtoffer of middelpunt van je bedrijf?

Zorgen maken gaat vaak hand in hand met je slachtoffer voelen van de omstandigheden. Je praat jezelf aan dat de situatie te complex is, dat de markt tegenzit of dat je er nou eenmaal niks aan kunt doen.

Slachtofferschap is namelijk verleidelijk. Het geeft immers aandacht en een excuus om stil te blijven staan. Maar het kost je ondertussen de hoofdprijs.

George Bernard Shaw zei het al:

“The moment we want to believe something, we no longer see the truth as it is, but as we wish it to be.”

Steek je arm uit en draai eens een rondje om je as. Jij staat namelijk precies in het centrum van waaruit je de wereld bekijkt. Jij bent dus niet het lijdend voorwerp van wat er buiten gebeurt, want jij bent het punt van waaruit perceptie en actie ontstaan.

Je reactievermogen is je echte kapitaal

Zorgen maken zegt niets over wie je bent, want het is slechts wat je hebt aangeleerd. Als kind leefde je immers in het moment. Pas later leerden we doemscenario’s op te bouwen, omdat we gevoed werden door pijn en tegenslagen uit het verleden.

Zorgen gaan immers altijd over de toekomst, terwijl we die baseren op oude ervaringen. David Neagle zegt het daarom scherp:

“Your current result is a reflection of your past thinking, not your potential.”

Je kunt de toekomst immers niet voorspellen. Door steeds in die fictieve toekomst te hangen, vergeet je aanwezig te zijn in het nu. Terwijl dat de enige plek is waar jouw leiderschap echt nodig is en waar het leven écht plaatsvindt.

Toen ik negen maanden oud was, kreeg ik hersenvliesontsteking. Mijn ouders waren daardoor doodsbang. Uit pure liefde gaven ze me mee dat ik voorzichtig moest doen met mijn energie en niet oververmoeid mocht raken. Ik ging die gedachte geloven. Pas rond mijn 43e zag ik echter dat dit een aangeleerde laag was die me gevangen hield.

Alles wat je nodig hebt, zoals je intuïtie, helderheid en besluitvaardigheid, zit al in je. Echte rust ontstaat namelijk niet door alle problemen van tevoren dicht te timmeren, maar wel wanneer je stopt met geloven in oude ballast en weer leunt op wat er in het nu al aanwezig is.

Soms heb je daarom gewoon een dosis Fukitol nodig zoals Robin Williams het zo treffende noemde.

Dat betekent schijt hebben aan de beren op de weg, de beren strak in de ogen kijken en gewoon gaan. Het betekent de knop omzetten van doemdenken naar doen-denken, en besluiten dat je je aandacht en energie niet langer weggooit aan dingen die je alleen maar kopzorgen geven.

7 concrete stappen die je helpen om te stoppen met zorgen maken

1. Noteer je tijdsbesteding

Schrijf drie dagen lang op waar je tijd écht naartoe gaat. Je ziet precies hoeveel uren je kwijt bent aan piekeren.

2. Wat is jouw doel?

Zet je belangrijkste doel van deze week scherp op papier. Alles wat daar niet aan bijdraagt, mag je loslaten.

3. Doe aan zelfreflectie

Vraag jezelf aan het eind van de dag: “Welke gedachten hebben me vandaag energie gekost zonder resultaat?” Schrijf het op en sluit het af.

4. Herken je energielekken

Let op momenten waarop je energie wegsijpelt: eindeloos scrollen, herkauwen van dezelfde gedachten of gesprekken die nergens toe leiden. Stop ze dan bewust.

5. Zoek een businessbuddy

Blijf niet in je eigen hoofd rondcirkelen met je zorgen. Kies liever één iemand met wie je wekelijks 20 minuten gaat sparren. Externe ogen en oren breken de pieker-loop.

6. Beperk je input

Stop met eindeloos nieuws, social media en “wat-als”-scenario’s opzoeken. Minder input = minder stof om over te piekeren.

7. Begin gewoon

Kies de allerkleinste volgende stap en doe die nu. Beweging is de snelste manier om doemdenken te doden.

Stop met het rondcirkelen van zorgen in je hoofd.

Zet je energie in waar het wél verschil maakt: in wat er vandaag voor je neus staat en jou je vertrouwen, hoop en daadkracht weer teruggeeft.